Asistan

1,1 km
Mesafe
240 dk
Süre
5
Durak
İpek Yolu üzerindeki önemli konaklama ve ticaret noktalarından biri olan Gaziantep, tarihi hanlarıyla bu zengin geçmişini gururla yaşatır. Rotamızın ilk durağı, şehrin en görkemli yapılarından Gümrük Han'dır. 17. yüzyılda inşa edilen bu han, kesme taştan yükselen duvarları ve geniş avlusuyla sizi Osmanlı dönemine götürür. Avlunun ortasındaki tarihi çeşmenin etrafında oturup bir Gaziantep Menengiç Kahvesi yudumlamak, güne huzurlu bir başlangıç yapmanın en güzel yoludur. Menengiç'in hafif bıttım tadı ve kremsi dokusu damağınızda hoş bir iz bırakacaktır.
Gümrük Han'ın hemen yanı başında Millet Hanı bizi karşılıyor. Daha mütevazı ama bir o kadar karakterli olan bu han, duvarlarındaki taş işçiliğiyle dikkat çeker. Osmanlı döneminde kervanların konakladığı bu yapıda bugün antika ve hediyelik eşya dükkanları faaliyet göstermektedir. Her köşede farklı bir zanaat eseri sizi bekliyor; bakır işlemelerden el dokuması kilimlere kadar Antep'in sanatsal ruhunu burada yakalayabilirsiniz.
Dar ve taş döşeli sokaklardan geçerek Şire Hanı'na ulaşıyoruz. Adını şıra ticaretinden alan bu han, üzüm ve pekmez kültürünün merkezi olmuştur. Hanın avlusunda yerel esnaftan taze pekmez ve pestil alabilirsiniz. Öğle saatlerinde Gaziantep İçli Köftesi'nin ince bulgur kabuğu içindeki baharatlı harç, sokaklardan yükselen mis gibi kokusuyla sizi kendine çekecektir.
Tütün Hanı, Osmanlı döneminin tütün ticaretinin merkezi olarak bilinir. Bugün sanat atölyeleri ve kafelere ev sahipliği yapan bu han, yaratıcı ruhunuzu besleyecek bir atmosfer sunar. Burada bir mola verip Gaziantep Meyan Şerbeti'nin serinletici tadının keyfini çıkarabilirsiniz. Bu geleneksel içecek, sıcak Antep günlerinde adeta iksir gibidir.
Son durağımız Almacı Pazarı'dır. Yüzyıllardır Antep'in ticari kalbinin attığı bu pazar, baharatların renk cümbüşü ve kurutulmuş meyvelerin aromasıyla tüm duyularınızı harekete geçirir. Baharat tezgahları arasında dolaşırken Antep Kurabiyesi ve Gaziantep Fıstık Ezmesi gibi yerel tatları tecrübe edebilirsiniz. Bu tarihi pazarda alışveriş yapmak, Antep'in asırlık ticaret geleneğine bizzat dahil olmak demektir.
1. Gün
1. Gün

Şekeroğlu Mahallesi Gümrük Caddesi’nde bulunan han, geçmişte yolcu hanı olarak kullanılmıştır. Şahinbey Belediyesi tarafından kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarını gelecek nesillere aktarmak, tanıtmak ve bu el sanatları ile uğraşanlara satış merkezi olacak şekilde Tarihi Gümrük Hanı restore edilmiş ve gelecek nesillere aktarma amacı ile “Yaşayan Müze Tarihi Gümrük Hanı” olarak asırlık bina hizmete açılmıştır.
Lala Mustafa Paşa Hanı, Lala Mustafa Paşa tarafından 1571–1572 yıllarında yaptırılmıştır. İlk olarak karanlık bedesten olarak inşa edilmiş, zamanla eklemelerle bugünkü hâlini almıştır. Tipik bir Osmanlı kervansarayı planına sahip olan handa, avlu çevresinde zemin katta ahır ve tüccar odaları, üst katta ise konaklama odaları yer almaktadır. Yapı tarih boyunca kervansaray, kutnu kumaşı üretim ve satış yeri, Antep savunması sırasında silah imalathanesi ve zeytinyağı atölyesi olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise geleneksel el sanatlarının yaşatıldığı bir çarşı niteliğindedir. Avludaki havuzda, burada yaşamış olan Ayd-i Baba anısına bir derviş figürü bulunmaktadır.
Han, 1885–1886 yıllarında Halep Valisi Cemil Bey’in emriyle Kaymakam Rüstem Bey ve Belediye Reisi Mustafa Ağa tarafından yaptırılmıştır. Mimarı Kirkor, nakkâşı ise Abbas’tır. Tek avlulu ve iki katlı olan yapı, klasik Osmanlı han mimarisinin özelliklerini taşımaktadır. Zemin katta dükkân, depo ve ahırlar; üst katta ise yolcu odaları yer almaktadır. Avlu dört taraftan mekânlarla çevrilidir. İlk yapıldığında ortasında bir kuyu bulunurken, daha sonra bunun yerine şadırvan yapılmıştır. Üst kat, üç yönden revaklarla çevrelenmiştir.
Tütün Hanı’nın yapım kitabesi bulunmamaktadır. Ancak 1754 tarihli Şer’i Mahkeme kayıtlarında adı geçmekte ve o tarihten önce de tütün ticaretinin burada yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum, hanın 18. yüzyıl ortalarından daha önce inşa edildiğini göstermektedir. 19. yüzyılda bilinen ilk sahibi Hüseyin Ağa’dır. Han, 2007 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.

Gaziantep’in tarihî ticaret dokusunun en renkli duraklarından Almacı Pazarı, adını geçmişte burada yoğun olarak satılan elma ve çeşitli meyvelerden alır. Taş kemerli dükkânları, dar sokakları ve baharat, kuruyemiş, salça ile Antep’e özgü yöresel ürünlerin sergilendiği tezgâhlarıyla hem yerel halkın hem de ziyaretçilerin uğrak noktasıdır. Yüzyıllardır süregelen çarşı kültürünü yaşatan pazar, geleneksel ticaret anlayışını korurken otantik atmosferiyle Gaziantep’in kültürel mirasını bugüne taşımaktadır.