Kültürel Miras Rotası

Bey Mahallesi Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde, il merkezinde kurulan bir mahalledir. Mahallede tarihi Antep evlerine sıkça rastlanır. Bu mahalledeki tarihi evlerin çoğu yakın zamanda restore edilmiştir. Ayrıca Mustafa Kemal Atatürk'ün nüfus cüzdanı Bey Mahallesi'ne kayıtlıdır.

Gaziantep mozaiklerini yaşatmak ve Çağdaş Mozaik Sanatını ileriye taşımak aynı zamanda herkesin ulaşabileceği, öğrenebileceği bir sanat dalı olmasını sağlamak amacıyla merkezimizde alanında profesyonel eğitmenler eşliğinde mozaik atölye çalışmaları gerçekleştirilmektedir. 16 yaş ve üzeri eğitim verilen, mozaik sanatı için gerekli olan her türlü donanıma sahip olan merkez, kentin en büyük ve donanımlı mozaik eğitim merkezi olma özelliğini taşımaktadır.

Lala Mustafa Paşa Hanı, Lala Mustafa Paşa tarafından 1571–1572 yıllarında yaptırılmıştır. İlk olarak karanlık bedesten olarak inşa edilmiş, zamanla eklemelerle bugünkü hâlini almıştır. Tipik bir Osmanlı kervansarayı planına sahip olan handa, avlu çevresinde zemin katta ahır ve tüccar odaları, üst katta ise konaklama odaları yer almaktadır. Yapı tarih boyunca kervansaray, kutnu kumaşı üretim ve satış yeri, Antep savunması sırasında silah imalathanesi ve zeytinyağı atölyesi olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise geleneksel el sanatlarının yaşatıldığı bir çarşı niteliğindedir. Avludaki havuzda, burada yaşamış olan Ayd-i Baba anısına bir derviş figürü bulunmaktadır.

Yeni Han’ın yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir; ancak 1557 tarihli kayıtlarda “Han-ı Cedid” adıyla geçmesi, bu tarihten önce inşa edildiğini göstermektedir. Tek avlulu ve iki katlı olan yapı, Osmanlı han mimarisinin tipik özelliklerini taşımaktadır. Zemin katta depo ve ahırlar, üst katta ise yolcu odaları bulunmaktadır. Süsleme açısından oldukça sade olan hanın en dikkat çekici bölümü, batı cephesindeki siyah ve beyaz taşlarla yapılmış giriş kapısıdır. Yapıda kesme taş kullanılmış, örtü sistemi ise tonoz ve düz örtüden oluşmaktadır.

Şekeroğlu Mahallesi Gümrük Caddesi’nde bulunan han, geçmişte yolcu hanı olarak kullanılmıştır. Şahinbey Belediyesi tarafından kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarını gelecek nesillere aktarmak, tanıtmak ve bu el sanatları ile uğraşanlara satış merkezi olacak şekilde Tarihi Gümrük Hanı restore edilmiş ve gelecek nesillere aktarma amacı ile “Yaşayan Müze Tarihi Gümrük Hanı” olarak asırlık bina hizmete açılmıştır.

Genel olarak Bakırcılar Çarşısı olarak adlandırılan ancak, birçok el sanatı esnafının üretim yaptığı bir çarşılar kompleksinden oluşan Bakırcılar Çarşısında yer alan dükkânların yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 16. yy da yapıldığı düşünülmektedir. Tek katlı dükkânlardan oluşan çarşı, hanlar bölgesi içinde yer almaktadır. Çarşıya adını veren bakırcılık sanatı varlığını günümüzde de yoğun bir şekilde devam ettirmektedir.

Kozluca Kasteli, Gaziantep’in önemli yer altı su yapılarından biridir. 16. yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir. Kuzey cephesinden merdivenle girilerek avlu bölümüne ve buradan livas sistemine ulaşılmaktadır. Yapılan kazı çalışmaları sırasında pişmiş topraktan imal edilmiş künkler ve livas kanalları tespit edilmiştir. İlk inşa amacının çevrede bulunan mescidin su ihtiyacını karşılamak olduğu değerlendirilmektedir.

Gaziantep’in en eski kastellerinden biri olarak kabul edilen Pişirici Mescidi ve Kasteli, kentin tarihî su mimarisinin erken dönem örneklerindendir. Tarihinin 13. yüzyıla kadar uzandığı değerlendirilmektedir. Mimari özellikleri ise kesme taş malzeme ile inşa edilmiş olup sivri kemerli mekân düzenlemelerine sahiptir. Hem su temini hem de halkın ortak kullanımına yönelik sosyal alan işlevi görmüştür.